حجتالاسلام والمسلمین حقپناه، عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در مشهد، با اشاره به توصیههای رهبر معظم انقلاب در شرایط کنونی کشور اظهار داشت: یکی از دستورات حضرت آیتالله سیدمجتبی خامنهای که در این دوران خاص، بهویژه در شرایط جنگی مطرح فرمودند، مسئله پشتیبانی از نیروهای مسلح، حضور مردم در میدانها، پر کردن صحنه و مجال ندادن به دشمن و نیز پرهیز از تأثیرپذیری از شایعات است که همه این موارد در جای خود بسیار مهم و ضروری است.
وی افزود: در کنار این مسائل، یکی دیگر از تأکیدات ایشان که یک امر پسندیده عقلایی و شرعی به شمار میرود، بحث «مواسات» و رسیدگی به برادران دینی است. در دورانهایی که جامعه با مشکلاتی مواجه میشود، اگر افرادی پیشگام کمک به دیگران شوند، این اقدام ارزشمند و قابل تقدیر است.
تأکید قرآن و سیره اسلامی بر مواسات
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان با اشاره به آموزههای اسلامی در این زمینه گفت: در طول تاریخ اسلام همواره مسلمانانی بودهاند که برای مواسات و رسیدگی به دیگران از جان و مال خود گذشتهاند و در راه کمک به نیازمندان سرمایهگذاری کردهاند. قرآن کریم نیز این روحیه را مورد تأیید قرار داده است؛ در جایی فرمان به انفاق میدهد و در جایی دیگر میفرماید: «لن تنالوا البر حتی تنفقوا مما تحبون». همچنین در آیهای دیگر میفرماید: «و یؤثرون علی أنفسهم ولو کان بهم خصاصة»؛ یعنی مؤمنان حتی در شرایط نیاز، دیگران را بر خود مقدم میدارند.
وی ادامه داد: بهلطفالهی در جامعه ما با وجود جنگ ظالمانهای که از سوی رژیم صهیونیستی تحمیل شده است، مشکلاتی نظیر آنچه در برخی مناطق جنگزده جهان مشاهده میشود، وجود ندارد. با این حال برخی از مؤمنان در تأمین هزینههایی مانند اجاره مسکن، پوشاک، خوراک و مایحتاج ضروری با مشکل مواجه شدهاند؛ چرا که کار برخی تعطیل شده و درآمدی ندارند.
لزوم حمایت مردمی از خانوادههای نیازمند
حجتالاسلام والمسلمین حقپناه با اشاره به وظیفه اجتماعی و دینی مردم در این شرایط بیان کرد: دستور مقام معظم رهبری این است که مردم تا حد توان به این افراد رسیدگی کنند و از مال خود در راه کمک به برادران دینی هزینه نمایند. همانگونه که در تعالیم اسلامی آمده است، انسان باید آنچه را برای خود میپسندد برای دیگران نیز بپسندد.
وی افزود: اگر خدای ناکرده چنین مشکلی برای خود ما پیش میآمد، انتظار داشتیم دیگران به ما کمک کنند؛ بنابراین اکنون که برادران دینی ما با چنین مشکلاتی مواجه شدهاند، بر افراد توانمند لازم است که به یاری آنان بشتابند.
این استاد دروس خارج حوزه علمیه خراسان با اشاره به ظرفیتهای کشور تصریح کرد: کشور ما بهلطفالهی دارای منابع غنی، مردم خوب و امکانات فراوان است؛ اما در عین حال متأسفانه با پدیده اسراف نیز مواجه هستیم. طبق برخی آمارها در زمینه مصرف دارو، سوخت، آب و برق اسراف قابل توجهی وجود دارد.
وی ادامه داد: برای نمونه، طبق آماری که چند سال پیش درباره شهر مشهد مطرح شد، روزانه نزدیک به صد تُن نان خشک در این شهر دور ریخته میشود. این میزان اسراف بسیار قابل توجه است و اگر همین نانها مدیریت شود، میتوان با آن زندگی بسیاری از خانوادهها را اداره کرد.
حجتالاسلام والمسلمین حقپناه خاطرنشان کرد: اسراف در واقع تضییع مال است و از نظر شرعی گناه و موجب خشم الهی است. همانگونه که اسراف جایز نیست، بیتفاوتی نسبت به نیاز دیگران نیز پسندیده نیست. انسان باید تا حد توان خود برای رفع نیاز مؤمنان تلاش کند.
وی با اشاره به راهکارهای عملی کمک به نیازمندان گفت: یکی از راهها این است که افراد توانمند، خانوادههای نیازمند را شناسایی کنند؛ زیرا بسیاری از این افراد ناشناختهاند. اگر خانوادهای که توانایی دارد، یک یا دو خانواده نیازمند را تحت حمایت خود قرار دهد و در تأمین هزینههایی مانند جهیزیه، اجاره خانه و مایحتاج زندگی به آنان کمک کند، بخش زیادی از مشکلات جامعه برطرف خواهد شد.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان تأکید کرد: اگر هرکس وظیفه خود را انجام دهد، بسیاری از نیازها برطرف میشود و حتی بسیاری از فعالیتهایی که امروز خیریهها انجام میدهند نیز بهسادگی توسط خود مردم حل خواهد شد.
وی با اشاره به آثار معنوی انفاق گفت: خداوند به برخی افراد نعمت و توان مالی بیشتری عطا کرده است و بهترین راه استفاده از این نعمتها، توجه به نیاز دیگران است. اگر انسان تا جایی که میتواند سرپرستی یک خانواده نیازمند را بر عهده بگیرد، چه در زمینه جهیزیه، چه اجاره مسکن و چه تأمین مایحتاج زندگی، این کار موجب نزول برکت الهی در زندگی او خواهد شد.
حجتالاسلام والمسلمین حقپناه با استناد به سخنان امیرالمؤمنین(علیهالسلام) بیان داشت: در نهجالبلاغه آمده است که «استنزلوا الرزق بالصدقة»؛ یعنی با صدقه دادن روزی را نازل کنید. همچنین سفارش شده است که با خدا تجارت کنید؛ زیرا هرکس در راه خدا انفاق کند، خداوند بر مال او خواهد افزود.
وی تأکید کرد: در شرایط کنونی که کشور درگیر جنگ تحمیلی است، مواسات و رسیدگی به نیازمندان یک وظیفه انسانی، شرعی، عقلایی و ملی است و اگر مؤمنان به این وظیفه عمل کنند، هم نیازهای جامعه برطرف میشود و هم کسی ناچار نخواهد شد دست نیاز به سوی دیگران دراز کند.
نظر شما